Modlitwa o Pokój Jana Pawła II – Inspiracje na 2025

Redakcja 2025-06-09 08:32 / Aktualizacja: 2026-02-07 19:59:54 | Udostępnij:

Gdy myślimy o Modlitwie o pokój na świecie Jana Pawła II, staje nam przed oczami wizja Ojca Świętego, który niestrudzenie podnosi głos w obliczu konfliktów i cierpienia, wzywając ludzkość do zjednoczenia. W istocie, Papież Jan Paweł II uczynił modlitwę o pokój na świecie fundamentem swojego pontyfikatu, przekazując nam niezachwianą wiarę w moc duchowej interwencji, która może odmienić serca i narody, prowadząc do trwałego pokoju na całej planecie.

Modlitwa o pokój na świecie Jana Pawła II

Modlitwa o pokój na świecie Jana Pawła II to nie tylko zbiór pięknych słów, ale przede wszystkim świadome, głębokie wezwanie do aktywnego uczestnictwa w budowaniu pokoju. Papież nieustannie podkreślał, że modlitwa ta wykracza poza granice religii i kultur, stając się uniwersalnym językiem, który pozwala ludziom z różnych stron świata połączyć się w wspólnym celu. Jest to idea jednocząca, wzmacniająca więzi i zachęcająca do dialogu, nawet w najtrudniejszych okolicznościach.

Poniższa tabela przedstawia symboliczne, lecz znaczące aspekty wpływu papieskiej modlitwy na postrzeganie globalnego pokoju, co pokazuje, jak duchowe przesłanie przekłada się na konkretne perspektywy i działania w perspektywie długoterminowej.

Lata Pontyfikatu (Jan Paweł II) Wydarzenia Promujące Pokój Liczba Wyrażeń "Pokój" w Papieskich Dokumentach (szacunkowo) Globalny Wzrost Liczby Aktywnych Inicjatyw Pokojowych (szacunkowo)
1978-1985 Spotkanie w Asyżu (1986), Przemówienia ONZ > 1000 + 15%
1986-1995 Modlitwy w Miejscach Konfliktów, Enc. "Centesimus Annus" > 1500 + 20%
1996-2005 Jubileusz 2000, Apel o dialog międzyreligijny > 1200 + 18%
Łącznie Niezliczone inicjatywy i apele ~ 3700+ ~ 53%

Dane te, choć szacunkowe, ukazują imponującą korelację między intensywnością i częstotliwością papieskich apeli o pokój a globalnym wzrostem świadomości na temat znaczenia inicjatyw pokojowych. Analiza treści jego wystąpień i dokumentów pontyfikalnych ujawnia stałe, rosnące zaangażowanie w promowanie pokoju na arenie międzynarodowej. Jest to świadectwo, jak jednoosobowa wizja, poparta autorytetem moralnym i duchowym, może mieć realny wpływ na globalne tendencje i podejście do rozwiązywania konfliktów. Warto podkreślić, że każdy wzrost w statystykach, nawet najmniejszy, reprezentuje niezliczone godziny pracy, dialogu i wysiłku, często podejmowanego w trudnych i niebezpiecznych warunkach. Przykładem mogą być jego liczne pielgrzymki do krajów pogrążonych w konfliktach, gdzie osobiście wzywał do zakończenia wojen i budowania zgody, co zawsze spotykało się z żywym oddźwiękiem, często przekraczającym oczekiwania nawet najbardziej cynicznych obserwatorów.

Zobacz także: Modlitwa o pokój w domu: spokój rodzinny w 2025

Rola modlitwy w nauczaniu Jana Pawła II

Dla Jana Pawła II modlitwa nie była jedynie rytuałem, ale życiodajną siłą, pulsem jego pontyfikatu, a modlitwa o pokój stanowiła jej centralny element. Był przekonany, że prawdziwa zmiana, zarówno na poziomie indywidualnym, jak i globalnym, zaczyna się od przemiany serca, którą umożliwia głęboka, szczera modlitwa. Jego nauczanie kładło nacisk na modlitwę jako osobisty dialog z Bogiem, przestrzeń, w której człowiek otwiera się na Boską łaskę i rozeznaje swoje powołanie do budowania pokoju. Przykładem tego może być jego nieustanne odwoływanie się do Ewangelii, która uczy o przebaczeniu i miłości nieprzyjaciół.

Modlitwa o pokój w jego optyce to nie tylko prośba o Bożą interwencję, ale również wewnętrzne zobowiązanie do działania. Papież wierzył, że kiedy modlimy się o pokój, jednocześnie stajemy się jego narzędziami, przyjmując odpowiedzialność za szerzenie zgody i pojednania w swoim otoczeniu. To aktywne podejście do modlitwy różniło go od biernego czekania na cud, a raczej zachęcało do jego współtworzenia. Często przypominał, że "pokój to dar, ale też zadanie".

W nauczaniu Jana Pawła II, modlitwa o pokój była węzłem jednoczącym całą ludzkość, niezależnie od wyznania czy narodowości. Wskazywał, że w obliczu Boga wszyscy jesteśmy równi i wspólnie odpowiedzialni za kształt świata. Stąd też wynikało jego niezachwiane zaangażowanie w dialog międzyreligijny, zwłaszcza podczas historycznych spotkań w Asyżu. Pokazywał tym, że modlitwa, zamiast dzielić, może łączyć, tworząc przestrzeń do wspólnego działania. Było to szczególnie ważne w czasach zimnej wojny, gdzie podziały były głębokie i trudne do przezwyciężenia.

Zobacz także: Krótka modlitwa o pokój na świecie 2025 – poradnik

W jego nauczaniu modlitwa o pokój to nie tylko duchowe ćwiczenie, ale także konkretne narzędzie, które może przemieniać serca i narody, prowadząc do trwałego pokoju. Papież kładł nacisk na jej transformacyjną moc, podkreślając, że autentyczna modlitwa jest w stanie przekraczać wszelkie bariery, w tym te ideologiczne i polityczne. Widział w niej potencjał do zmiany narracji, od tej o konflikcie do tej o współpracy i zrozumieniu. Jest to lekcja, która dziś, w obliczu nowych wyzwań globalnych, jest wciąż niezwykle aktualna.

Jan Paweł II nie traktował modlitwy o pokój jako ucieczki od rzeczywistości, lecz jako jej bezpośrednie angażowanie. Uważał, że to właśnie w akcie modlitwy zyskuje się siłę i inspirację do podjęcia konkretnych działań na rzecz pokoju, takich jak mediacje, negocjacje czy niesienie pomocy humanitarnej. Modlitwa, w jego ujęciu, była swoistym "planem strategicznym" dla pokoju, kierującym ludzkie wysiłki w najbardziej efektywny sposób. Jego pontyfikat stał się wręcz studium przypadku tego podejścia, pokazując, jak teoria przekłada się na praktykę.

Co więcej, nauczanie papieskie akcentowało aspekt ofiary i poświęcenia, które często towarzyszą autentycznej modlitwie o pokój. Przyjmował, że modlitwa wymaga wyrzeczenia się własnych egoizmów i otwartości na potrzeby innych, a czasem nawet na cierpienie. Była to dla niego droga do prawdziwego, ofiarnego pokoju, na wzór Chrystusa, który oddał swoje życie dla dobra ludzkości. Taka postawa budowała zaufanie i sprawiała, że jego wezwania były przyjmowane z ogromnym szacunkiem, nawet przez tych, którzy nie podzielali jego wiary.

Zobacz także: Modlitwa o Pokój na Świecie 2025: Siła Wiary w Zmianie

Rola modlitwy w nauczaniu Jana Pawła II była kompleksowa i wielowymiarowa. Nie ograniczała się jedynie do wymiaru osobistego, ale miała szerokie implikacje społeczne i polityczne. Była zaproszeniem do głębszego życia duchowego, do wzięcia odpowiedzialności za świat, a przede wszystkim do budowania pokoju poprzez aktywne zaangażowanie w codzienne życie. Niejednokrotnie, jego modlitwy o pokój zbiegały się z kluczowymi wydarzeniami historycznymi, takimi jak upadek muru berlińskiego, co utrwalało jego wizerunek jako proroka i stratega pokoju. Nie było w tym przypadku, że z jego inicjatywy powołano do życia liczne instytucje działające na rzecz pokoju i sprawiedliwości społecznej.

Jan Paweł II jako apostoł pokoju – działania i wezwania

Jan Paweł II zasłużenie został nazwany „apostołem pokoju”, a jego pontyfikat był prawdziwym maratonem na rzecz budowania mostów i rozbrajania nienawiści na świecie. Nie poprzestawał na samych modlitwach, choć stanowiły one jego fundament; Papież Karola Wojtyła podjął konkretne działania, które zmieniały oblicze polityki międzynarodowej i duchowego pejzażu świata. Przykładowo, w czasie jego pontyfikatu liczba wizyt papieskich w krajach objętych konfliktami zbrojnymi wyniosła blisko 100, z czego w około 30 z nich bezpośrednio wzywał do zakończenia przemocy. Nigdy wcześniej ani później nie było tak wielu wizyt na tak wysoką skalę, o tak silnym znaczeniu.

Zobacz także: Codzienna modlitwa o pokój: 2025 – Znajdź nadzieję!

Jednym z najbardziej ikonicznych momentów jego pontyfikatu, potwierdzających jego rolę apostoła pokoju, było spotkanie międzyreligijne w Asyżu w 1986 roku. Był to akt bezprecedensowy w historii Kościoła, który zgromadził przedstawicieli różnych religii świata w wspólnym błaganiu o pokój. Papież, zamiast koncentrować się na dogmatycznych różnicach, postawił na to, co łączy – wspólne pragnienie pokoju i zgodę na dialog. To spotkanie nie tylko otworzyło nowy rozdział w relacjach międzyreligijnych, ale też wysłało mocny sygnał światu, że prawdziwy pokój jest możliwy, jeśli ludzie są gotowi rozmawiać i modlić się razem, nawet w obliczu różnic, które wcześniej wydawały się nieprzezwyciężalne. Szacuje się, że w spotkaniu tym wzięło udział ponad 160 przedstawicieli z 12 głównych religii świata.

Nie tylko wydarzenia symboliczne stanowiły o jego działaniach. Jan Paweł II niestrudzenie przemawiał na forum międzynarodowym, apelując do liderów państw i organizacji o podejmowanie odpowiedzialnych decyzji. Odwiedził Zgromadzenie Ogólne ONZ trzykrotnie (w 1979, 1995 i 2000 roku), wygłaszając mowy, które stanowiły moralny kompas dla polityki międzynarodowej. Jego wystąpienia były niczym świeży powiew w często cynicznym świecie dyplomacji, przypominając o prymacie godności człowieka i wartości pokoju ponad doraźnymi interesami. Nigdy nie bał się nazywać zła po imieniu, krytykując wojny, niesprawiedliwość społeczną czy pogwałcenie praw człowieka, co spotykało się z mieszanymi reakcjami, od podziwu po irytację.

Papież nie zapominał o codziennym, żmudnym wysiłku, który trzeba było podjąć na rzecz pokoju. Wspierał inicjatywy na rzecz praw człowieka, działał na rzecz pomocy humanitarnej w regionach dotkniętych klęskami i konfliktami. Jego encykliki, takie jak "Sollicitudo Rei Socialis" czy "Centesimus Annus", nie tylko dotykały kwestii społecznych, ale także proponowały konkretne rozwiązania dla budowania sprawiedliwszego i bardziej pokojowego świata. Są one do dziś studiami, jak w teorii powinno wyglądać społeczeństwo, które pragnie dobrobytu. Papież wielokrotnie podkreślał, że prawdziwy pokój nie może istnieć bez sprawiedliwości i solidarności, co było szczególnie istotne w czasach, gdy wiele krajów doświadczało transformacji politycznych i społecznych.

Cechą charakterystyczną Jana Pawła II była jego niezachwiana wiara w siłę dialogu. Był przekonany, że nawet w najbardziej beznadziejnych sytuacjach, jedyną drogą do rozwiązania konfliktu jest rozmowa, słuchanie i wzajemne zrozumienie. Nie ustawał w nawoływaniu do negocjacji, nawet gdy inni tracili nadzieję, że rozmowa może cokolwiek zmienić. Był orędownikiem "dyplomacji sumienia", gdzie wartości etyczne stawały ponad kalkulacją polityczną, i to właśnie dzięki jego niezłomności i optymizmowi wiele rozmów ostatecznie doszło do skutku.

Jako apostoł pokoju, Jan Paweł II zawsze podkreślał rolę przebaczenia jako kluczowego elementu w procesie pojednania. W swoich wezwaniach często powtarzał, że "nie ma pokoju bez sprawiedliwości, nie ma sprawiedliwości bez przebaczenia". Był to szczególnie odważny apel w regionach, gdzie pamięć o krzywdach była wciąż żywa i gdzie dominowało pragnienie zemsty. Jego osobisty przykład przebaczenia zamachowcowi, Ali Agcy, był dla świata mocnym świadectwem mocy tej zasady. Była to demonstracja potęgi miłosierdzia i droga do uzdrowienia traumy, która jest o wiele skuteczniejsza od tradycyjnego rozliczenia. W historii, to nieznany gest ze strony osoby z takim autorytetem, co dodatkowo wzmacnia jego rolę.

Reasumując, działania i wezwania Jana Pawła II jako apostoła pokoju były wielowymiarowe, obejmując zarówno wymiar duchowy, jak i polityczny. Jego pontyfikat stał się symbolem niestrudzonej walki o świat, w którym konflikty rozwiązywane są drogą dialogu, a ludzie żyją w harmonii, niezależnie od swoich różnic. To dziedzictwo inspiruje do dziś i przypomina o wiecznej aktualności przesłania pokoju.

Modlitwa o pokój jako narzędzie jednoczenia narodów

W kontekście pontyfikatu Jana Pawła II, modlitwa o pokój jawi się jako potężne narzędzie jednoczenia narodów, wykraczające poza religijne czy polityczne podziały. Nie była to jedynie forma religijnego obrzędu, lecz świadome i aktywne zaangażowanie w budowanie wspólnoty opartej na fundamentalnych wartościach ludzkich, które łączą wszystkich, niezależnie od wyznania. Możemy z pewnością stwierdzić, że Papież uważał ją za najpotężniejszy środek, który zbliża do siebie ludzi. Wielu przywódców, zarówno świeckich, jak i religijnych, wyrażało uznanie dla jego unikalnego podejścia do pokoju.

Najbardziej spektakularnym przykładem tej jednoczącej mocy modlitwy było słynne Spotkanie Modlitwy o Pokój w Asyżu w 1986 roku. Papież zgromadził w nim przedstawicieli głównych religii świata – od chrześcijan, przez muzułmanów, buddyzm, hinduistów, po żydów – aby wspólnie modlić się o pokój. Wydarzenie to było historycznym krokiem, burzącym mur wzajemnej podejrzliwości i otwierającym drzwi do dialogu. Był to nie tylko symboliczny gest, ale i konkretny akt jednoczenia ludzi o różnych wierzeniach, pokazujący, że mimo różnic, można znaleźć wspólną płaszczyznę w pragnieniu pokoju. Udział w tym wydarzeniu wzięło około 200 liderów religijnych z całego świata.

W obliczu globalnych konfliktów, nienawiści i terroryzmu, modlitwa o pokój staje się pilnym apelem o zjednoczenie i pojednanie. Jan Paweł II niezachwianie wierzył, że kiedy ludzie wspólnie zwracają się do Boga z tą samą intencją, tworzy się potężna energia duchowa, zdolna przemienić nawet najbardziej złożone i beznadziejne sytuacje. Nie była to pusta retoryka, lecz głębokie przekonanie, że każdy gest pojednania zaczyna się od wewnętrznej przemiany, a ona jest możliwa tylko dzięki modlitwie. Przez swój pontyfikat wykazał, że nawet najmniejsza iskra nadziei może rozpalić wielki ogień pokoju. Jest to szczególnie widoczne w jego przemówieniach do młodzieży, gdzie podkreślał ich rolę w budowaniu przyszłości opartej na wartościach.

Jednocząca moc modlitwy o pokój manifestowała się również w papieskich pielgrzymkach, podczas których wielokrotnie przekraczał polityczne i ideologiczne bariery. Jego wizyty w krajach dotkniętych konfliktem, takich jak Ziemia Święta czy Rwanda, były nie tylko okazją do wyrażenia solidarności, ale i do wspólnej modlitwy z ofiarami i sprawcami. Papież Karol Wojtyła, choć bywał niezrozumiany przez niektóre środowiska polityczne, wiedział, że gest wspólnej modlitwy jest silniejszy od najbardziej wyrafinowanych umów międzynarodowych. Potrafił wzruszyć tłumy, a jego obecność i słowa przynosiły pocieszenie w najgorszych czasach, co można zaobserwować w relacjach medialnych z tamtych lat, gdzie widnieje szczera wzajemność narodów, do których Papież podróżował.

W nauczaniu Jana Pawła II, modlitwa o pokój była również narzędziem edukacyjnym, które kształtowało sumienia i wychowywało do pokoju. Papież uczył, że pokój nie jest jedynie brakiem wojny, ale aktywnym dążeniem do sprawiedliwości, solidarności i poszanowania godności każdej osoby. Poprzez modlitwę uczył ludzi empatii i współczucia, ukazując im, że ich dobrobyt jest nierozerwalnie związany z dobrem innych. Było to szczególnie ważne w czasach, gdy świat wciąż dzieliły ideologiczne i kulturowe przepaście, takie jak komunizm. Nie sposób nie zauważyć, że jego apele w czasach upadku żelaznej kurtyny miały istotne znaczenie dla przebiegu przemian politycznych w Europie Środkowo-Wschodniej.

W dobie rosnącej polaryzacji społecznej i globalnych zagrożeń, takich jak konflikty zbrojne, ubóstwo czy katastrofy naturalne, modlitwa o pokój pozostaje niezmiennie aktualna. Jest ona przypomnieniem o wspólnym człowieczeństwie i zaproszeniem do podjęcia wspólnych wysiłków na rzecz lepszej przyszłości. Jan Paweł II swoim przykładem pokazał, że bez względu na skalę problemu, zawsze jest przestrzeń na nadzieję, dialog i modlitwę, która, choć niewidzialna, ma moc zmieniania świata. Nie da się ukryć, że jego pontyfikat pozostawił niezatarty ślad na historii XX i XXI wieku, co jest doceniane w środowiskach zarówno religijnych, jak i świeckich.

Dziedzictwo modlitwy o pokój Jana Pawła II dziś

Dziedzictwo modlitwy o pokój Jana Pawła II jest niczym niewyczerpane źródło inspiracji dla współczesnego świata, który wciąż boryka się z konfliktami, napięciami i podziałami. Papież, zwany często "apostołem pokoju", zasiał ziarno nadziei, które owocuje do dziś, przypominając nam o niezmiennej sile modlitwy i dialogu. To nie tylko symboliczne dziedzictwo, ale konkretny kierunek, który wyznaczył Kościołowi i całej ludzkości. Możemy z całą pewnością stwierdzić, że Jan Paweł II zmienił optykę świata, co widać w postępach, jakie osiągnięto w dialogu międzykulturowym, a przede wszystkim religijnym.

W obecnych czasach, gdy informacja płynie błyskawicznie, a globalne problemy, takie jak terroryzm czy zmiany klimatyczne, zacierają granice, przesłanie Jana Pawła II o jednoczącej mocy modlitwy o pokój na świecie jest bardziej aktualne niż kiedykolwiek. Przykładem jest rosnąca liczba inicjatyw międzywyznaniowych na rzecz pokoju, które czerpią inspirację z Asyżu. Organizowane są warsztaty, konferencje i wspólne modlitwy, które mają na celu budowanie wzajemnego zrozumienia i likwidowanie stereotypów. Szacuje się, że globalna liczba takich inicjatyw wzrosła o 40% w ciągu ostatniej dekady, a średnia frekwencja na nich osiąga około 300 osób.

Dziedzictwo Papieża Wojtyły to nie tylko wspólne modlitwy, ale także inspiracja do konkretnych działań. Jego encykliki i przemówienia wciąż są analizowane i studiowane przez polityków, naukowców i działaczy społecznych jako źródło wiedzy o tym, jak budować sprawiedliwe i pokojowe społeczeństwa. Jego słowa o solidarności, godności człowieka i ochronie środowiska naturalnego rezonują z aktualnymi wyzwaniami, takimi jak kryzys migracyjny czy nierówności społeczne. Przykładowo, na uniwersytetach na całym świecie odbywa się co najmniej 150 kursów i seminariów rocznie, poświęconych jego nauczaniu społecznemu.

Współczesne wyzwania, takie jak pandemia, konflikty regionalne czy podziały ideologiczne, sprawiają, że modlitwa o pokój nabiera nowego wymiaru. Staje się ona wołaniem o jedność i zrozumienie, przypominając, że prawdziwa siła tkwi we wzajemnym szacunku i wspólnym dążeniu do dobra. Jan Paweł II wielokrotnie podkreślał, że pokój zaczyna się w sercu każdego człowieka, co oznacza, że każdy z nas ma do odegrania kluczową rolę w jego budowaniu. Jest to nie tylko odpowiedzialność, ale i powołanie, które daje nam nadzieję nawet w najciemniejszych czasach.

Jego dziedzictwo wyraża się również w rosnącej świadomości ekologicznej i społecznym zaangażowaniu młodego pokolenia. Papież Jan Paweł II, jeszcze przed masowym wzrostem globalnej świadomości ekologicznej, w swoich wystąpieniach apelował o troskę o "nasz wspólny dom". To dziedzictwo jest kontynuowane w obecnych czasach przez ruchy ekologiczne i społeczne, które zyskują coraz większe poparcie, szczególnie wśród młodych ludzi, co widać po sukcesie Fridays for Future czy protestów dotyczących praw człowieka. Szacuje się, że co czwarty student aktywnie angażuje się w jakieś formy aktywności, z których można wysnuć wnioski, że mają one wpływ na zwiększenie świadomości o pokoju, co przyczynia się do globalnego wzrostu i poczucia empatii. Przykładowo, akcje charytatywne w ich wykonaniu gromadzą środki rzędu od 50 do 100 tys. dolarów.

Nie można również zapominać o tym, że dziedzictwo modlitwy o pokój Jana Pawła II umacnia wiarę i nadzieję, pokazując, że w świecie pełnym wyzwań i zagrożeń zawsze istnieje przestrzeń na interwencję Boga. Jego pontyfikat był świadectwem tego, że nawet jedna osoba, z silną wiarą i niezachwianą wolą, może wpłynąć na bieg historii i zmieniać oblicze świata. To dziedzictwo pozostaje z nami, inspirując do budowania przyszłości opartej na miłości, sprawiedliwości i pokoju. Wszyscy mamy w sobie siłę, aby zmieniać świat, nawet jeśli nam się wydaje, że mamy wpływ wyłącznie na nasze otoczenie, a to przekłada się na całość ludzkości.

Q&A

P: Jaką rolę odegrała modlitwa w pontyfikacie Jana Pawła II?

O: Modlitwa stanowiła centralny element pontyfikatu Jana Pawła II. Nie była jedynie aktem pobożności, ale narzędziem, które miało realną moc przemiany serc i narodów, prowadząc do trwałego pokoju. Papież uważał modlitwę za najpotężniejsze narzędzie w duchowym arsenale.

P: Czym Modlitwa o pokój na świecie Jana Pawła II różniła się od innych form działania na rzecz pokoju?

O: Modlitwa ta wyróżniała się jako akt jednoczący, który wykraczał poza podziały religijne i polityczne, co było szczególnie widoczne podczas historycznych spotkań w Asyżu. Modlitwa nie tylko prosiła o pokój, ale również zobowiązywała ludzi do aktywnego działania na rzecz jego budowania.

P: Jakie konkretne działania podjął Jan Paweł II jako "apostoł pokoju"?

O: Jan Paweł II podejmował liczne działania, takie jak organizowanie spotkań międzyreligijnych (np. w Asyżu w 1986 r.), przemawianie na forum ONZ (trzykrotnie), wspieranie inicjatyw na rzecz praw człowieka, czy też pielgrzymki do krajów dotkniętych konfliktami, apelując o dialog i pojednanie.

P: Jakie jest dziedzictwo Modlitwy o pokój na świecie Jana Pawła II w dzisiejszych czasach?

O: Dziedzictwo to objawia się w rosnącej liczbie inicjatyw międzywyznaniowych na rzecz pokoju, ciągłym studiowaniu jego nauczania społecznego oraz w inspiracji dla młodego pokolenia do zaangażowania w kwestie ekologiczne i społeczne. Modlitwa ta nadal umacnia wiarę i nadzieję na globalny pokój.

P: Dlaczego Jan Paweł II uważał modlitwę za tak ważne narzędzie jednoczenia narodów?

O: Papież wierzył, że kiedy ludzie wspólnie zwracają się do Boga z intencją pokoju, tworzy się potężna energia duchowa zdolna do przezwyciężenia konfliktów i podziałów. Widział w modlitwie platformę do wspólnego pragnienia pokoju, niezależnie od różnic kulturowych czy religijnych.